Tel. (0-22) 122 89 14
kontakt@kancelariad2dgroup.pl

Upadłość konsumencka – czym jest i jak przebiega?

Historia zazwyczaj wygląda mniej więcej tak – ktoś decyduje się zaciągnąć pożyczkę w banku w celu nabycia wymarzonego mieszkania. Przez pewien czas wszystko idzie zgodnie z planem, czyli raty kredytu są regularnie spłacane, a życie w nowym lokalu przebiega spokojnie. Do czasu jednak, gdy wydarzy się coś utrudniającego lub całkowicie uniemożliwiającego dalsze przelewanie pieniędzy do banku. W 2020 r. szczególnie trudną przeszkodą okazał się COVID-19, w wyniku rozprzestrzeniania się którego pracę straciły miliony ludzi na całym świecie. Nic więc dziwnego, że znaczna ich część postanowiła wówczas sprawdzić, czym jest i jak przebiega upadłość konsumencka.

Kto może złożyć wniosek o rozpoczęcie postępowania upadłościowego?

Z roku na rok przybywa (niestety) osób, które za sprawą niemożności spłacenia swoich wierzycieli decydują się odebrać sobie życie. Przed popełnieniem tak desperackiego kroku warto jednak sprawdzić alternatywne rozwiązania sytuacji opisanej przez nas (lub podobnej) na wstępie. Upadłość konsumencka jest szczególnie godna uwagi, ponieważ może doprowadzić do częściowego, a niekiedy nawet całkowitego umorzenia długów. Nie należy jednak przy tym zapominać, że skierowana jest jedynie w stronę osób fizycznych, a zatem przedsiębiorcy prowadzący działalność nie mogą z niej skorzystać. Poza tym ewentualne ogłoszenie upadłości konsumenckiej przez sąd może dotyczyć wyłącznie tych długów, które zostały zaciągnięte przed wydaniem odpowiedniego organu. Do tego wiedzie jednak zazwyczaj dość długa droga, a najważniejsze jest, aby w czasie trwania postępowania upadłościowego dłużnik zdołał wykazać, że nie jest w stanie spłacić swoich zobowiązań z powodu zdarzeń losowych.

Sposób określania właściwego dla dłużnika sądu upadłościowego

Aby uniknąć konieczności spłacenia długów – całkowicie lub przynajmniej częściowo – na samym początku koniecznym jest oczywiście złożenie wniosku o upadłość konsumencką do odpowiedniego sądu rejonowego (okręgowe nie zajmują się tego typu sprawami). Który z nich jest właściwym? Znajdujący się najbliżej tzw. stałego miejsca pobytu dłużnika, czyli miejsca, w którym najczęściej przebywa, zajmując się codziennymi sprawami. Nie musi więc być to sąd funkcjonujący w pobliżu miejsca zamieszkania czy zameldowania osoby zadłużonej. Sam wniosek natomiast powinien zostać we właściwy sposób sformułowany, jego zaś złożenie – uzasadnione. Gdy istnieje taka możliwość, dobrze jest dołączyć do niego dokumenty potwierdzające trudną sytuację życiową dłużnika, np. w formie dokumentacji medycznej, z której wynika, że nie jest on zdolny do pracy, a w wyniku tego – zarabiania pieniędzy, które mogłyby zostać przeznaczone na spłatę zobowiązań. Składając wniosek, należy też uiścić opłatę sądową w wysokości 30 zł.

Przebieg postępowania upadłościowego

Gdy wniosek o ogłoszenie upadłości konsumenckiej zostanie złożony i przyjęty, dochodzi do rozpoczęcia postępowania. Sędzia Komisarz oraz syndyk powołani przez sąd zajmują się prowadzeniem dalszych procedur, co polega na sporządzeniu listy wszystkich wierzycieli dłużnika, a także wysokości zobowiązań, które ten powinien w określonym czasie uregulować, lecz nie jest do tego zdolny. Jego majątek zyskuje wówczas miano masy upadłościowej, której spieniężeniem zajmuje się wspomniany syndyk. Takie działanie ma na celu przynajmniej częściowe spłacenie długów, a także pokrycie kosztów postępowania upadłościowego. Gdy jednak osoba, która złożyła wniosek o jego wszczęcie, nie posiada żadnego majątku (co powinno zostać poparte dowodami), koszty postępowania ulegają umorzeniu bądź stają się częścią planu spłaty długów i powinny zostać uregulowane w późniejszym czasie.

Sąd ogłosił upadłość konsumencką – czy to już koniec problemów dłużnika?

Wydając postanowienie o upadłości konsumenckiej, sąd zobowiązuje dłużnika do regularnego przekazywania w drodze planu spłaty przez niego wierzycielom comiesięcznie kwot, a także składania raz w roku (przed końcem kwietnia) sprawozdania ze swoich poczynań z tym związanych. Jeśli jednak plan określony przez sędziego (formułowany na okres 36 do 84 miesięcy) okaże się niemożliwy do zrealizowania przez zadłużoną osobę, wówczas może on ulec zmianie, a wierzytelności nawet całkowicie umorzone. Nie należy jednak przy tym zapominać, że istnieją zobowiązania, które nie podlegają umorzeniu, a wśród nich wymienia się m.in. opłaty alimentacyjne oraz odszkodowawcze, zadośćuczynienia, a także grzywny sądowe. Ważny jest również fakt, że w sytuacji, gdy plan sądowy ulegnie realizacji w ciągu od trzech do siedmiu lat lub nastąpi nawet pełne umorzenie długów, nazwisko osoby, której wierzytelności dotyczyło postępowanie upadłościowe, przez kolejne pięć lat widnieje w rejestrze dłużników, a zatem praktycznie nie ma szansy na to, aby jakakolwiek instytucja zdecydowała się umożliwić jej zaciągnięcie pożyczki.